ขนมไทยและเครื่องดื่มหวาน: คนเป็นเบาหวานกินได้ไหม

คนเป็นเบาหวานกินขนมไทยและดื่มชาไทย ชานมไข่มุกได้ไหม สั่งหวานน้อยอย่างไร ทองหยอด ข้าวเหนียวมะม่วงกินเท่าไรดี และรับมืออย่างไรเมื่อไปงานบุญหรืองานแต่ง

คนเป็นเบาหวานยังกินขนมไทยได้เป็นครั้งคราว แต่เครื่องดื่มหวานคือสิ่งที่ควรลดก่อน เพราะน้ำตาลในรูปของเหลวถูกดูดซึมเร็วมาก ทำให้น้ำตาลในเลือดพุ่งขึ้นภายในเวลาไม่นาน วิธีที่ได้ผลคือสั่งเครื่องดื่มแบบไม่หวานหรือหวานน้อย กินขนมไทยชิ้นเล็กหลังมื้ออาหารแทนการกินเป็นของว่าง และวัดน้ำตาลหลังกินเพื่อดูว่าร่างกายของคุณตอบสนองอย่างไร

ทำไมเครื่องดื่มหวานทำให้น้ำตาลขึ้นเร็วที่สุด

เวลากินข้าวหรือขนม ร่างกายต้องใช้เวลาย่อยก่อน แต่น้ำตาลที่ละลายอยู่ในน้ำย่อยและดูดซึมได้เร็วมาก จึงเข้าสู่กระแสเลือดเร็ว และเครื่องดื่มไม่ทำให้อิ่ม เราจึงดื่มหมดแก้วได้ในไม่กี่นาที องค์การอนามัยโลกแนะนำให้น้ำตาลอิสระ ซึ่งรวมน้ำตาลที่เติมในเครื่องดื่ม ไม่เกินร้อยละ 10 ของพลังงานที่ได้รับต่อวัน และกระทรวงสาธารณสุขก็รณรงค์ให้คนไทยลดหวาน

• ชาไทยเย็นและกาแฟเย็นเย็น: หวานทั้งจากน้ำตาลทรายและนมข้นหวาน มักมีครีมเทียมด้วย
• ชานมไข่มุก: มีน้ำตาลในชานม และไข่มุกเองทำจากแป้งมันสำปะหลังที่มักต้มในน้ำเชื่อม จึงได้ทั้งน้ำตาลและแป้งในแก้วเดียว
• น้ำอัดลมและน้ำหวานสีต่าง ๆ: แทบเป็นน้ำตาลละลายน้ำล้วน ๆ
• นมเปรี้ยวและนมรสหวาน: หลายยี่ห้อเติมน้ำตาลไม่น้อย ควรอ่านฉลากโภชนาการ
• เครื่องดื่มชูกำลัง: ขวดเล็กแต่มีน้ำตาลมาก และมีคาเฟอีนด้วย

สั่งเครื่องดื่มอย่างไรให้หวานน้อยลง

ร้านเครื่องดื่มส่วนใหญ่ปรับความหวานให้ได้ แค่ต้องบอกให้ชัดตอนสั่ง และถ้าค่อย ๆ ลดความหวานทีละขั้น ลิ้นจะปรับตัวได้เอง

• ร้านกาแฟและร้านชาทั่วไป: บอกว่า ไม่หวาน หรือ หวานน้อย และขอไม่ใส่นมข้นหวาน
• ร้านชานมไข่มุก: เลือกระดับความหวาน 0% หรือ 25% และพิจารณาไม่ใส่ไข่มุกหรือขอไข่มุกน้อย
• ระวังนมข้นหวานและครีมเทียม ถ้าอยากได้รสนม ให้ขอนมสดจืดแทน
• ตัวเลือกที่ดีที่สุดยังคงเป็นน้ำเปล่า ชาไม่หวาน ชาเขียวไม่หวาน หรือกาแฟดำ

สารให้ความหวานแทนน้ำตาล เช่น หญ้าหวาน หรือน้ำอัดลมสูตรไม่มีน้ำตาล เป็นทางเลือกที่ช่วยลดน้ำตาลได้ในช่วงที่กำลังเลิกหวาน แต่ควรใช้พอประมาณ หากมีโรคอื่นร่วมด้วย ควรถามแพทย์ก่อน

ขนมไทยแบบไหนที่ทำให้น้ำตาลขึ้นสูง

ขนมไทยส่วนใหญ่ทำจากสามอย่างหลัก คือ น้ำตาล กะทิ และแป้งหรือข้าวเหนียว น้ำตาลและแป้งทำให้น้ำตาลในเลือดขึ้น ส่วนกะทิให้ไขมันสูง

• ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง: ทำจากไข่แดงที่ต้มในน้ำเชื่อมเข้มข้น เป็นขนมที่หวานจัดมาก
• ลอดช่องและบัวลอย: ตัวขนมเป็นแป้ง และกินกับน้ำกะทิที่ใส่น้ำตาล จึงได้แป้ง น้ำตาล และไขมันพร้อมกัน
• ข้าวเหนียวมะม่วง: ข้าวเหนียวมูนกะทิกับมะม่วงสุก ทั้งแป้งและน้ำตาลสูง หนึ่งจานเทียบได้กับข้าวหนึ่งมื้อ
• ขนมชั้นและสังขยา: ทำจากแป้ง กะทิ น้ำตาล และไข่

กินขนมไทยอย่างไรให้ยังคุมน้ำตาลได้

ไม่จำเป็นต้องงดขนมไทยตลอดชีวิต แต่ควรกินอย่างมีแผน หลักสำคัญคือคิดว่าขนมเป็นส่วนหนึ่งของแป้งในมื้อนั้น ไม่ใช่ของแถม ถ้ารู้ว่าจะกินขนมหลังอาหาร ให้ลดข้าวในมื้อนั้นลง อ่านเพิ่มเรื่องการคุมปริมาณข้าวได้ในข้าวสวย ข้าวเหนียว กับเบาหวาน

• กินเป็นครั้งคราว ไม่ใช่ทุกวัน และเลือกชิ้นเล็ก
• กินหลังมื้ออาหารที่มีผักและโปรตีน แทนการกินเป็นของว่างตอนท้องว่าง เพราะน้ำตาลจะขึ้นช้ากว่า
• แบ่งกันกินกับคนในครอบครัว เช่น ข้าวเหนียวมะม่วงหนึ่งจานแบ่งกินสองถึงสามคน
• ไม่กินขนมคู่กับเครื่องดื่มหวาน
• ถ้ากินขนมแล้ว ลองเดินเบา ๆ สักพัก

งานบุญ งานแต่ง และทำบุญที่วัด

วัฒนธรรมไทยมีขนมหวานอยู่ในทุกงาน ทั้งงานบุญ งานแต่ง และการทำบุญที่วัด ขนมมงคลอย่างทองหยิบ ทองหยอด และฝอยทองมักวางเต็มโต๊ะ วิธีที่ช่วยได้คือกินอาหารคาวก่อน แล้วเลือกขนมเพียงหนึ่งหรือสองชิ้น รับน้ำเปล่าแทนน้ำหวาน ถ้าได้ขนมกลับบ้าน ก็แบ่งให้คนอื่น ถ้าคุณใช้อินซูลินหรือยาที่ทำให้น้ำตาลต่ำได้ และเวลากินอาหารในวันงานเปลี่ยนไปจากปกติ ควรถามแพทย์ล่วงหน้าว่าต้องปรับตัวอย่างไร

วัดน้ำตาลหลังกินขนมหรือดื่มเครื่องดื่มหวาน

ให้วัดน้ำตาลก่อนอาหาร และวัดอีกครั้งสองชั่วโมงหลังเริ่มกิน สำหรับผู้ที่เป็นเบาหวานหลายคน เป้าหมายหลังอาหารคือต่ำกว่า 180 mg/dL (10.0 mmol/L) แต่ควรใช้เป้าหมายที่แพทย์กำหนดให้คุณ ลองเปรียบเทียบชาไทยหวานปกติกับหวานน้อย แล้วจดผลไว้ ส่วนเรื่องผลไม้ อ่านต่อได้ในผลไม้สำหรับคนเป็นเบาหวาน

หมายเหตุทางการแพทย์: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลและการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ปริมาณอาหารและเป้าหมายระดับน้ำตาลเป็นเรื่องเฉพาะบุคคล โดยเฉพาะผู้ที่ใช้อินซูลินหรือยาที่ทำให้น้ำตาลต่ำได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อนปรับเปลี่ยนอาหารหรือการรักษา

← กลับไปดูบทความทั้งหมด