เครื่องคำนวณ BMI

BMI วัดอะไร

ดัชนีมวลกาย (BMI) คือค่าตัวเลขอย่างง่ายที่คำนวณจากน้ำหนักและส่วนสูง ใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงอย่างรวดเร็วในการจัดกลุ่มว่าอยู่ในเกณฑ์น้ำหนักน้อย ปกติ เกิน หรืออ้วน คำนวณจากน้ำหนักเป็นกิโลกรัมหารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง (กก./ม.²)

BMI กับความเสี่ยงเบาหวาน

งานวิจัยชี้ตรงกันว่าน้ำหนักเกิน โดยเฉพาะไขมันช่องท้อง เป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงของเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ปรับเปลี่ยนได้และมีน้ำหนักมากที่สุด เมื่อ BMI สูงกว่าเกณฑ์ปกติ ภาวะดื้ออินซูลินมักเพิ่มขึ้น ทำให้เซลล์ตอบสนองต่ออินซูลินได้ยากขึ้น การลดน้ำหนักเพียงเล็กน้อย (ราว 5–10% ของน้ำหนักตัว) ก็ช่วยเพิ่มความไวต่ออินซูลินและลดความเสี่ยงได้

เกณฑ์ BMI สำหรับคนเอเชีย

ตารางในหน้านี้ใช้เกณฑ์สากลขององค์การอนามัยโลก แต่สำหรับประชากรเอเชียรวมถึงคนไทย องค์การอนามัยโลกภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก เสนอเกณฑ์ที่ต่ำกว่า เพราะความเสี่ยงทางเมตาบอลิกเริ่มสูงขึ้นที่ค่า BMI ต่ำกว่า: น้ำหนักเกินเริ่มที่ 23 และอ้วนเริ่มที่ 25 แทนที่จะเป็น 25 และ 30 หมายความว่าคนไทยที่มีค่า BMI 24 ซึ่งจัดอยู่ในเกณฑ์ “ปกติ” ตามตารางสากล อาจอยู่ในกลุ่มน้ำหนักเกินตามเกณฑ์เอเชีย-แปซิฟิกแล้ว นอกจากนี้ BMI ยังไม่แยกมวลกล้ามเนื้อออกจากมวลไขมัน และไม่ได้คำนึงถึงตำแหน่งการสะสมไขมัน ซึ่งไขมันช่องท้องเสี่ยงกว่าไขมันใต้ผิวหนัง ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพื่อการประเมินที่ครบถ้วน

แหล่งอ้างอิง

• World Health Organization. Obesity and overweight. WHO fact sheet, 2021.
• Abdullah A, et al. The magnitude of association between overweight and obesity and the risk of diabetes. Obes Rev. 2010;11(5):322-329.
• Guh DP, et al. The incidence of co-morbidities related to obesity and overweight. BMC Public Health. 2009;9:88.

คำเตือนทางการแพทย์: เครื่องมือนี้ใช้เพื่อให้ข้อมูลและการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ BMI เป็นเครื่องมือคัดกรอง ไม่ใช่เกณฑ์วินิจฉัย ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ที่มีคุณสมบัติเสมอ ก่อนเปลี่ยนแปลงอาหาร การออกกำลังกาย หรือการรักษา